Yan: Startup Việt Nam thế hệ F3 - "Going Mobile and Regional"

(Yan.vn, 29/10/2015) Theo số liệu từ Techlist.asia, đến năm 2015, số lượng các công ty Startup tại Việt Nam đã đạt 1400, và con số này dự kiến sẽ còn tăng nhanh trong những năm tới. Tuy nhiên, từ những năm 2004 - 2005 đến nay, có thể nói các mô hình Startup Việt Nam đã trải qua ba giai đoạn - ba “thế hệ khởi nghiệp”, với những xu hướng và  mục tiêu khác nhau, thay đổi đồng thời với làn sóng công nghệ toàn cầu.

Startup F1 - Đáp ứng các nhu cầu cơ bản


Startup thế hệ F1 hướng vào các sản phẩm đáp ứng các nhu cầu cơ bản của khách hàng. Quả thật, vào thời điểm những năm 2004 - 2006, khi khái niệm khởi nghiệp tại Việt Nam còn chưa được định hình, những ý tưởng kinh doanh được đưa ra hầu hết xoay quanh những sản phẩm và dịch vụ quen thuộc như: tiệm bánh, quán café, các sản phẩm thủ công, mô hình tour du lịch... Mặc dù, vẫn tạo ra lợi nhuận, nhưng nhìn chung các sản phẩm này không thể vươn lên thành một mô hình lớn hơn, và khả năng nâng tầm các ý tưởng này cạnh tranh ở quy mô ngoài khu vực là không thể. (Trích dẫn từ anh Phạm Hợp Phố - PGĐIDG Ventures Việt Nam).

Startup F2 - Thời đại Consumer Internet

Năm 2006, lớp sinh viên công nghệ thông tin trong thời đại số của Việt Nam tốt nghiệp, cùng lúc với sự phát triển của mạng Internet toàn cầu. Đây là sự ra đời của thế hệ khởi nghiệp F2, với vốn hiểu biết và đam mê công nghệ. Khoảng thời gian này, các mô hình “Startup” bắt đầu có sự dịch chuyển lớn: từ sản phẩm kinh doanh offline sang các dịch vụ/sản phẩm mạng như: phần mềm từ điển trực tuyến, game, các trang web nghe nhạc trực tuyến, các cỗ máy tìm kiếm "made-in-Vietnam". Tuy nhiên, do phần lớn công nghệ sử dụng trong thời điểm này chủ yếu là “copy” từ các công ty nước ngoài, nội dung xây dựng chỉ hướng đến thị trường nội địa, thêm nữa chất lượng lại chưa đủ để cạnh tranh lâu dài. Vì vậy, bên cạnh sự thành công mạnh mẽ của một số công ty như: Zing, Vinagame, Nhaccuatui,... những “startup” khác trong thời điểm này lần lượt bị quên lãng.

Từ năm 2008, với làn sóng công nghệ phát triển toàn cầu, dẫn đầu là sự lớn mạnh của mạng xã hội và sự ra đời của Smartphone đã tạo nên những “hệ sinh thái” mới cho phép các phần mềm, phần cứng và các ứng dụng cùng tồn tại và hưởng lợi từ những hệ sinh thái này.

Cơ hội giao tiếp không giới hạn qua các trang web, mạng xã hội đã thúc đẩy sự ra đời của thương mại điện tử tại Việt Nam, và đến nay hình thức kinh doanh này vẫn tiếp tục lớn mạnh. Theo các phân tích của hãng tư vấn AT Kearney năm 2013, thị trường thương mại điện tử ngành hàng bán lẻ tại Việt Nam đạt 0.8 tỷ USD với 24 triệu người mua hàng trực tuyến (chiếm gần 60% trong tổng số ngưởi sử dụng mạng Internet). Dự kiến vào năm 2017 con số này sẽ là 5- 7 tỷ USD. Mặt hàng được mua bán online chủ yếu vẫn là các sản phẩm công nghệ, điện tử và thời trang.

Các "startup" nổi bật trong giai đoạn đầu của thời kỳ thương mại điện tử tại Việt Nam là: Vatgia, 5giay, Cungmua, Nhommua, Muachung, Hotdeal. Tuy nhiên, sau khi Nhommua bị điều tra và tạm đóng băng trong một thời gian, thị trường béo bở này đã bị chia sẻ bởi nhiều ngôi sao mới như: Project Lana, Rocket Internet (Lazada và Zalora), Tiki.vn...

Cùng với sự phát triển của thương mại điện tử là nhu cầu giao nhận hàng hóa và thanh toán trực tuyến. Các công ty giao nhận hàng hóa ra đời và được đón nhận mạnh mẽ nhờ khả năng tương tác cao, mức giá hợp lý và nhu cầu thị trường lớn, đáng kể nhất là: Giaohangnhanh, Giaohangso1, Shipchung, Nhanh.vn (thuộc Vatgia) và Giaohangtietkiem (đối tác của trang thương mại điện tử 123.vn). Ngược lại, nhu cầu thanh toán trực tuyến tuy có gia tăng nhưng không mạnh mẽ bằng. Lý do chính là thói quen tiêu dùng và sử dụng tiền mặt của người Việt cộng với tâm lý bất an, nghi ngờ đối với các phương tiện thanh toán điện tử.  Dù vậy, một số cổng thanh toán như: 1Pay (sản phẩm phát triển trên phân khúc thanh toán di động), Nganluong.vn, Momo, Baokim.vn, Mobivi vẫn tạo được cho mình nền tảng nhất định.

 

Một mảng kinh doanh được khai thác đáng kể trong năm 2013 và 2014 là dịch vụ "booking" trực tuyến. Các mô hình "startup: thành công có thể kể đến ivivu.com, atadi.vn, mytour.com, chudu24... đối với mảng đặt phòng, đặt tour du lịch và vé máy bay; vexere.com, baolau.com, vntic.vn, grabtaxi, uber, easytaxi... đối với mảng vận tải; 123phim.vn, ticketbox.vn, sukien.io, citynetevents.com và sukiennet.vn... đối với vé phim và sự kiện.

Thêm vào đó, sự cạnh tranh khốc liệt giữa những hãng smartphone kể từ năm 2013, khiến cho giá điện thoại giảm mạnh, việc sở hữa một chiếc điện thoại thông minh trở nên dễ dàng. Đây cũng là thời điểm các “startup” trên lĩnh vực công nghệ di động trở nên nóng hơn bao giờ hết. Bên cạnh những công ty phát triển dịch vụ của mình, từ màn hình máy tính sang giao diện di động, vô số ứng dụng hoàn toàn dành cho thiết bị di động khác được tung ra, với mảng thị trường được quan tâm nhiều nhất vẫn là mobile game.

 

Startup F3 - Going Mobile & Regional

Đầu năm 2014, cú “hit” Flappy Bird - ứng dụng được tải về nhiều nhất trên App Store, cũng như trên Google Play chỉ trong 26 ngày đã trở thành nguồn cảm hứng cho thế hệ "startup F3" của Việt Nam, với mục tiêu hoàn toàn mới: Going Mobile & Regional.

Một số doanh nghiệp sau khi vững vàng tại thị trường trong nước lên kế hoạch bắt đầu mở rộng sang khu vực như: Appota (kênh phân phối nền tảng ứng dụng mobile hàng đầu Việt Nam), Topica (tổ hợp giáo dục chuyên cung cấp các dịch vụ hỗ trợ giáo dục và đào tạo trực tuyến chất lượng cao), VNG (với Zalo - ứng dụng nhắn tin- gọi điện trực tuyến)...

Ngược lại, một số doanh nghiệp ngay từ đầu đã xác định “đối ngoại” là mục tiêu cho doanh nghiệp mình, và đạt thành công tại thị trường quốc tế trước khi quay lại Việt Nam, điển hình như: DotGears (nhà sáng lập Flappy Bird), Not a Basement (với ứng dụng sáng tạo chỉnh sửa ảnh chụp Fuzel), Money Lover (ứng dụng quản lý chi tiêu), Greengar (công ty phát triển phần mềm di động với ứng dụng Whiteboard), JoomlArt.com (kênh phân phối trực tiếp của J.O.O.M., công ty thiết kế và phát triển các ứng dụng web cũng như thương mại điện tử), Triip.me (website toàn cầu cho phép khách hàng có thể tìm thấy những tour du lịch trải nghiệm và sống như người bản địa), TruePlus (sản xuất và xuất khẩu phần mềm), Beeketing (công cụ giúp người dùng tự thực hiện những chiến dịch marketing một cách đơn giản).

Tiếp nối những thành công này sẽ là những thế hệ "Startup" khác, những khối óc 8x, 9x mong muốn chinh phục thị trường quốc tế và sẵn sàng đối mặt với những thử thách và cạnh tranh ở một mức độ lớn hơn. Chính vì lý do này, cuộc thi Venture Cup Việt Nam 2015 được diễn ra, với mong muốn mang đến cơ hội để họ được thử thách và học hỏi kinh nghiệm những chuyên gia, những “Startup founder” thành công, đặc biệt là cơ hội nhận được sự chú ý từ phía công chúng và nhà đầu tư.

Chương trình được tổ chức bởi Yan Media Group đồng hành cùng đối tác chiến lược IDG Việt Nam, tạp chí Forbes và nhãn hàng Samgsung Galaxy Note 5.

Thông tin chi tiết xem tại website: www.venturecup.vn; Facebook: GoLive Vietnam.

Hotline: 0934240242.

 

Chia sẻ bài viết: