Sal Khan - Người thách thức công nghệ giáo dục toàn cầu

Theo FORTUNE, Sal Khan có thể đưa Bill Gates vào danh sách những người hâm mộ mình. Gates là một khách hàng nhiệt thành của đào tạo trực tuyến. Mùa xuân vừa qua, một đồng nghiệp trong nhóm chuyên gia cao cấp của ông, bgC3, đã gửi cho ông trang web trực tuyến phi lợi nhuận khanacademy.org, một loạt dữ liệu hiện ra các bài giảng mini miễn phí. Tất cả đều được thực hiện bởi Khan, một thạc sĩ quản trị kinh doanh sôi nổi, nói năng lưu loát của Harvard và cựu giám đốc điều hành quỹ đầu tư mạo hiểm. Gates đã trả lời ngay sau đó vài phút. “Chàng trai này thật tuyệt vời,” ông viết. “Những gì cậu ta đã làm được với những phương tiện ít ỏi như vậy mới tuyệt làm sao”.

 

 

Bài phỏng vấn được thực hiện bởi Alison Beard.

 

Các khái niệm cơ bản học viên cần phải hiểu để thành công trong môi trường làm việc ngày nay là gì?

Khan: Một trong những điều quan trọng nhất là phải mỗi học viên có động lực học tập của riêng mình. Với cách học truyền thống, trò ngồi trong lớp còn thầy cố gắng để truyền tải khối lượng kiến thức khổng lồ, có cái dễ cái khó. Đó không phải là một cách làm hiệu quả để học. Tệ hơn nữa, nó tạo ra một tâm thế cho học viên rằng: "Thầy giáo cần phải dạy tôi", vì vậy hình thành suy nghĩ, "Tôi không thể học."

Nhưng trong thời đại ngày nay, bạn có thể nói, "Thông tin nào, người nào mà tôi có thể dùng? Những câu hỏi tôi cần phải đưa ra? Làm thế nào để đánh giá liệu tôi đã thực sự hiểu nó?" Khan Academy được thiết kế để cung cấp cho học viên chức năng đó. Nếu bạn muốn thực tế hơn, tôi sẽ nói về cách học lập trình một máy tính, luật pháp, và cả số liệu thống kê.

 

Sal trên bìa tạp chí Forbes tháng 11/2012

 

Trong cuốn sách của mình, anh nói rằng sự tò mò được mặc định dành cho trẻ con. Vậy làm thế nào anh có thể mang nó quay trở lại với học viên của mình?

Tò mò là một điều khó có thể bị đè ép, nhưng mô hình giáo dục truyền thống khá tốt: Nghe các bài giảng, ghi chép, ôn lại những gì bạn đã học được và sau đó... quên tất cả. Bạn không được phép vượt qua khuôn khổ chương trình giảng dạy.

Khan Academy mang đến một không gian học dễ thở hơn. Bạn muốn đi sâu vào vấn đề nào đó? Vậy hãy đi sâu hơn. Tôi đã có trải nghiệm điều ấy ở một mức độ nào đó tại trường công khi tôi đến Louisiana, nơi có chương trình năng khiếu. Mỗi ngày, bắt đầu từ năm thứ hai, họ cho tôi ra khỏi lớp trong một giờ, và tôi sẽ đi đến một căn phòng khác với một nhóm tuổi hỗn hợp. Lần đầu tiên tôi đi, tôi nghĩ rằng nó là thử thách lớn nhất. Tôi bước đến bàn cô Rouselle, và cô hỏi: "Em thích làm gì?" Tôi đã nói, "Em thích vẽ. Em thích câu đố. Cô ấy nói, " OK , vậy em có từng sử dụng sơn dầu? Em có từng làm trắc nghiệm IQ không? " Ngay sau đó tôi mong chờ có nhiều thời gian hơn trước. Và tôi học được nhiều điều thực tiễn để áp dụng cho những gì tôi làm hôm nay.

Đó là những gì chúng ta cần phải tạo ra không gian cho việc học. Trong lịch sử, thật khó để làm theo một chương trình giáo dục mở rộng. Làm thế nào để bạn cá nhân hoá giáo dục cho khoảng 30 trẻ em mà không phá vỡ các khuôn khổ? Nhưng công nghệ có thể cung cấp thông tin với tốc độ của từng học sinh, cung cấp các vấn đề thực tế và thông tin phản hồi, và cung cấp dữ liệu cho giáo viên khi học viên đi vào lớp học. Điều đó rất giống như những gì tôi đã trải qua trong đó chương trình năng khiếu.

Anh đã học được bao nhiêu điều về giáo dục hiệu quả áp dụng cho thế giới kinh doanh?

Giả sử rằng bạn đã học xong từ mẫu giáo đến đại học, có thể tốt nghiệp một số trường, và sau đó ngừng học tập thì đó vẫn thật sự là một kỳ tích. Cuốn sách áp dụng cho việc học tập suốt đời: Đi theo tốc độ riêng của bạn, tổng hợp nội dung trước khi đi tới vấn đề mới, và làm điều đó mà không làm gián đoạn công việc và năng suất hiện tại của bạn. Rất nhiều công ty, khi họ đào tạo, họ đều bắt chước mô hình các lớp học. Họ tạo ra các trường đại học của công ty, mọi người phải mất thời gian và lắng nghe bài giảng. Nhưng các thông tin và các thông tin bạn có được khi ra khỏi những lớp học cũng không hữu ích như những thứ khác. Tại Khan Academy, khi chúng tôi tuyển dụng, sẽ rất tốt nếu bạn có điểm trung bình cao và chuyên ngành chính xác. Nhưng những gì chúng tôi thực sự quan tâm là những gì bạn đã thực hiện. Với các kỹ sư, hãy cho chúng tôi thấy phần mềm bạn đã thiết kế. Chúng tôi cũng muốn bằng chứng về cách bạn làm việc với những người khác, cách lãnh đạo mà bạn thể hiện, và những gì các đồng nghiệp của bạn nghĩ về bạn.

Những điều anh tìm kiếm về các giới hạn tập trung của con người dường như có liên quan khá nhiều.

Chúng tôi nghĩ rằng bởi vì thế hệ này có Facebook, Twitter và điện thoại di động, họ không có nhiều khoảng tập trung. Nhưng rõ ràng từ các nghiên cứu mà chúng tôi không bao giờ thực sự có được sự chú ý của người học khi đưa ra những bài giảng theo mô hình lớp học. Đặc biệt là với vấn đề khó, con người có thể chú ý trong 10 đến 15 phút trước khi ra khỏi khoảng tập trung. Bạn có thể tập trung trở lại trong tám hoặc chín phút, sau đó bạn lại thoát ra một lần nữa. Phân vùng tập trung được rút ngắn hơn; các phân vùng ngoài tập trung kéo dài hơn. Đến cuối giờ bạn có thể có 30% kiến thức hoặc bạn có thể bị mất hoàn toàn. Điều này cũng có nhiều hệ quả trong một môi trường công việc. Nếu mọi người đang họp, họ không cần một bài giảng, nếu bạn không cần họ để tương tác, thông tin chỉ cần ở trong một video hoặc một bản ghi nhớ. Tại Khan Academy, một tác dụng phụ của phương pháp này đó là chúng tôi đã tạo một thư viện video cung cấp nền tảng cơ bản về đường lối của chúng tôi, vì vậy chúng tôi có thể nói với một nhân viên mới , "Chỉ cần xem thôi". Chúng tôi cũng thực hiện video cho hội đồng quản trị, vì vậy mọi người có thể thấy rõ câu chuyện từ ban đầu, sau đó các cuộc họp hội đồng quản trị chủ yếu là tương tác là hỏi và đáp.

 

Bài giảng video thay đổi nền tảng giáo dục

 

Vậy mỗi công ty nên sử dụng video thay vì giấy nhớ?

Với video, bạn nhận được điều gì đó chỉ từ giọng nói của con người – theo trực giác hoặc sắc thái mà mọi người thể hiện mà vì một lý do nào đó những tờ giấy trắng hoặc một biên bản ghi nhớ không thể hiện được. Điều đó vô cùng quý giá.

Anh đã được gọi là giáo viên toàn cầu. Bao nhiêu học viên đến với anh bằng trực giác và bao nhiêu điều anh đã lĩnh hội được trên phương pháp giáo dục này?

Nếu bạn đang nói chuyện trong lớp học, hoặc nếu một bài giảng trôi khỏi tâm trí bạn, bạn cảm thấy coi thường. Vợ tôi sẽ cho bạn biết, tôi quá nhạy cảm với điều đó. Khi ai lên giọng, thậm chí hơi bực tức thì phản ứng của tôi là, "Này, đừng nói chuyện với tôi như vậy! "Vì vậy, khi tôi có buổi nói chuyện, 10% hoặc 15 % của bộ não của tôi dùng vào việc nghĩ xem, "Sal , anh có nghe thấy sự kiêu ngạo? Anh đang lên giọng kẻ cả với họ?"

Ngoài ra, tôi luôn quan tâm đến sự hiểu rõ bài học. Khi bạn có một nền tảng vững chắc, tất cả mọi thứ sẽ được tiếp nhận vào vị trí dễ dàng hơn rất nhiều. Tôi không nói, " Hãy ghi nhớ công thức này", thay vào đó là "Đây là cách bộ não của tôi nghĩ về điều đó". Tôi cố gắng để làm cho quá trình suy nghĩ của tôi trở nên rõ ràng, nếu tôi đang làm tính toán hoặc tài chính định lượng, tôi vẫn luôn nhắc nhở bản thân mình với một số phép tính cơ bản.

Sự thử nghiệm và lỗi đầu tiên khi bạn cố gắng dạy cho người anh em họ của bạn nhắc nhở tôi về mô hình “ học khởi nghiệp".

Bạn phải làm một số kế hoạch, nhưng bạn sẽ có được thông tin thực tế chỉ khi bạn đưa một cái gì đó lên mạng, quan sát những người sử dụng nó, lấy dữ liệu và nhanh chóng lặp lại việc đưa một cái gì đó lên mạng. Một điều luôn hiện hữu trong tâm trí của tôi là đừng để mất điều đó.

Bây giờ anh có nhiều người cộng tác, và nguồn tài trợ vững chắc, tại sao anh bị mắc kẹt với cùng mô hình của mình- giọng nói của anh trên nền một bảng đen kỹ thuật số đơn giản?

Khi tôi bắt đầu làm video trong năm 2006, tôi đã làm 10 hoặc 20 video. Với tấm bằng Quản trị Kinh doanh của tôi, tôi nghĩ rằng, "Tôi sẽ có nhiều của người khác để làm nội dung, bởi vì đó là cách duy nhất để giải quyết tất cả các chủ đề tôi muốn. "Nhưng thật khó để tìm thấy những người tham gia cộng tác khác và tôi nhận ra tôi có thể mở rộng quy mô của riêng tôi nhiều hơn so với tôi đã giả định.

Trong vòng hai hoặc ba tháng, tôi đã thực hiện 80 hoặc 90 video môn đại số. Sau đó, tôi chuyển sang hình học, tính toán rồi vật lý. Nhưng tôi rõ ràng sẽ không thể đảm nhận tất cả mọi thứ, và mọi người có thể đánh giá cao một phong cách khác. Chúng tôi có một vài người khác đã làm video về lịch sử nghệ thuật, y học, và video học theo dự án. Chúng tôi đã thuê một nhóm để xây dựng các công cụ và nền tảng để cho phép nhiều người hơn để tạo ra nội dung. Bạn sẽ thấy nội dung trong nhiều ngôn ngữ. Bạn sẽ nhìn thấy chúng tôi đi sâu hơn nhiều vào kinh nghiệm tương tác .

Khi bài học của anh bị chỉ trích , anh đã phản ứng thế nào?

Bạn phải tìm ra điều gì có ý nghĩa và mang tính xây dựng. Khi ai đó gửi cho chúng tôi một e-mail hoặc viết một bài blog về một chi tiết nào đó mà họ nghĩ là không chính xác hoặc vô ích và nếu họ nói đúng, chúng tôi sẽ phản hồi hoặc làm lại các video. Đó là một trong các giá trị của hình thức này so với một cuốn sách giáo khoa truyền thống, nơi bạn có ít hoặc không có thông tin phản hồi. Khi chúng tôi đưa nội dung ra, khoảng 10.000 người nhìn xem nó trong vòng một tuần. Đó là một chu kỳ biên tập rất nhanh. Chúng tôi không cần phải đợi cho đến khi sách giáo khoa tới. Chúng tôi có thể sửa chữa nó ngay trong đêm.

Khan Academy rõ ràng là gây rung động nền giáo dục. Anh có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến một số nhà xuất bản?

Dù Khan Academy tồn tại hay không thì cũng không ảnh hưởng đến việc thế giới hiện nay đang trong một mô hình kinh doanh dựa trên việc trao đổi cách tiếp cận thông tin và thậm chí thông tin cũm nhưng nền khoa học hay toán học thì đã đi rất xa. Tôi nghĩ rằng các nhà xuất bản nhận ra và thấy rằng có những cơ hội cho họ. Họ đã có mạng lưới phân phối rất lớn và sức hút với các trường học trên toàn cầu. Nếu họ biến các trường thành người sử dụng Internet đăng ký và tùy chỉnh tài liệu cho họ, thì thị trường sẽ đánh giá cao điều đó.  

Anh là kiểu ông chủ như thế nào?

Đây là một thách thức thú vị và khó khăn : Làm thế nào để bạn có một tư duy phẳng và nhanh nhẹn? Làm thế nào bạn có thể dễ tiếp cận nhưng cũng có thẩm quyền? Làm thế nào bạn chắc ý kiến của mọi người được ghi nhận trong khi sửa chữa một vấn đề bạn cảm thấy được đi theo hướng sai? Mỗi người quản lý đều có mánh quản lý theo quỹ đạo riêng của mình và hết sức cởi mở để thông tin phản hồi sớm như có thể.

Cuối cùng anh sẽ đối mặt với một vấn đề quản lý cổ điển: Anh là khuôn mặt của tổ chức. Liệu học viên có thể tồn tại mà không có anh?

Hai năm trước điều đó sẽ là không thể. Ngay cả bây giờ rất nhiều câu chuyện báo chí là về tôi dạy kèm anh em họ của tôi và làm video. Nhưng điều đó đã bắt đầu thay đổi, bởi vì mọi người nhìn thấy nền tảng tương tác của chúng tôi, trong đó ghi rõ được làm việc với người khác ngoài tôi. Khi chúng tôi đưa người sáng tạo nội dung khác vào hội đồng quản trị, hy vọng của tôi là tôi có thể tiếp tục là một nhà truyền giáo có giá trị cho những gì chúng tôi đang làm. Nhưng nếu, Chúa cấm, tôi bị xe buýt  tông chẳng hạn, thì Khan Academy vẫn sẽ tồn tại. Chúng tôi có một đội ngũ dự bị khá dồi dào. Tôi chỉ là người ấn tượng nhất trong tổ chức.

Rất nhiều người trong chúng ta ước mơ rời bỏ công việc để làm điều gì đó tốt cho thế giới. Anh đã quyết định "liều" như thế nào?

Tôi thật sự rất thích công việc quản lý quỹ đầu tư của tôi, nó chứa nhiều điều kích động tư tưởng và trí tuệ với nhiều giả định. Nhưng tôi cũng tìm thấy rất nhiều sự hài lòng khi làm việc với anh em họ của tôi, viết phần mềm, và làm các đoạn video. Vì vậy, trong tâm trí của tôi, tôi nghĩ tôi sẽ trở thành một người quản lý danh mục đầu tư, có quỹ riêng của tôi, và có thể 15 hay 20 năm trong tương lai, theo cách riêng của tôi, tài trợ cho một trường học nào đó. Như bất cứ ai trong giới đầu tư sẽ cho bạn biết, bạn sẽ có những ngày tồi tệ, và bạn nghĩ rằng có lẽ bạn nên dành toàn thời gian cho sở thích của bạn. Nhưng sau đó bạn nhớ bạn không sở hữu một căn nhà, bạn sắp có một em bé, và bạn đã không trả hết các khoản vay sinh viên của vợ bạn, vì vậy bạn ngừng mơ ước. Tôi đã là một phần của bong bóng dot-com, và tôi thấy rất mệt mỏi về mặt cảm xúc đến nỗi tôi đã nói với bản thân mình rằng, kinh doanh là không phải cho tôi. Vì vậy, khi tôi bắt đầu Khan Academy, tôi nói, "Đây là một sở thích. Đây là một niềm đam mê. Đây là niềm vui." Và tôi bảo vệ nó như vậy kể cả khi nó phát triển. Tôi cảm ơn ông chủ cũ của tôi, bởi vì anh ấy nghĩ rằng nó đáng giá để chúng tôi có cuộc sống riêng của chúng tôi, và đã tạo ra một không gian cho Khan Academy nở rộ. Khi tôi quyết định liều, điều đó khá là nguy hiểm. Đến năm 2009, 100.000 người đã sử dụng các đoạn video, chúng tôi được biết đến trên CNN và USA Today, và tôi đã bắt đầu nói chuyện với các nhà hảo tâm. Vì vậy, tôi đã ngồi xuống với vợ tôi và nói: "Hãy cho dự án này một năm. Nếu anh không thể kéo nổi nó lên khỏi mặt đất, anh sẽ quay trở lại công việc cũ." Chín tháng sau, mọi thứ bắt đầu diễn ra .

Anh đang được hỗ trợ bởi những người như Bill Gates và Carlos Slim. Anh đã học được điều gì từ họ?

Tất cả trong số họ, mặc dù họ đang đứng đầu trên các đế chế, nhưng họ vẫn luôn suy nghĩ sâu xa và cố gắng để hiểu mọi thứ. Họ rất thực tế. Và họ vô cùng tò mò. Lần đầu tiên tôi gặp Carlos Slim, chúng tôi ngồi trên một bãi biển trong bốn giờ và nói chuyện về những gì các nền văn minh tồn tại trong thời kỳ trước. Những người này là những nhà tư tưởng lớn. Họ chỉ cho tôi thấy sự tự tin để cho dòng chảy sử thi của tôi tiếp tục tiến về phía trước, có thể nói, để thưởng thức khoa học viễn tưởng của tôi, cần có nhiều giấc mơ hoang đường hơn nữa. Đồng thời, một số công cụ của bạn phải trở nên thực tế.

Vợ của anh là một bác sĩ, và anh có hai con nhỏ. Làm thế nào để bạn anh cân bằng công việc và gia đình?

Tôi thiết lập thời khóa biểu cứng. Cuối tuần là dành cho gia đình của tôi. Tôi không chạm vào máy tính trừ khi đó là trường hợp rất khẩn cấp. Khi tôi trở lại vào thứ hai, tôi hoàn toàn tươi mới và hiệu quả. Điều đó tương tự trong các buổi tối. Tôi đã lên sân khấu tại các sự kiện và nói, "Tôi phải đi cho con tôi đi tắm bây giờ", và tất cả mọi người đã sốc khi nghe thấy điều này. Nhưng nếu tôi không thể ăn tối với con tôi, đưa chúng đi tắm, và đọc cho chúng nghe một cuốn sách trước khi đi ngủ, thì đó sẽ là sai lầm trong cuộc sống của tôi.

Lược dịch

Vân Hương

 

Chia sẻ bài viết: