In-house hay outsource: Lời giải tối ưu nào cho bài toán nhân sự công nghệ của các startup Việt?

“Vì tốc độ, tính linh hoạt và tham vọng phát triển đột phá ở một quy mô lớn, xây đội ngũ công nghệ in-house là sự lựa chọn của tôi”. Đó là khẳng định của Giám đốc điều hành “siêu thị” khóa học trực tuyến ngắn hạn lớn nhất Đông Nam Á Edumall khi bày tỏ quan điểm về chiến lược nhân sự cho các doanh nghiệp khởi nghiệp.

Trong chương trình Quốc gia Khởi nghiệp phát sóng ngày 05/04/2019 trên VTV1 với chủ đề tìm giải pháp nền tảng công nghệ cho các doanh nghiệp khởi nghiệp tại Việt Nam, ông Đặng Vĩnh Phúc – Giám đốc điều hành Edumall và ông Đào Quang Thuận – nhà sáng lập BedLinker (startup về sản phẩm công nghệ trong lĩnh vực du lịch – khách sạn mô hình B2B) đã có những quan điểm trái chiều xoay quanh vấn đề này.
 
Thuê ngoài (outsource) và xây dựng nhân lực tại chỗ (in-house): Được và mất
Theo quan điểm của nhà sáng lập BedLinker, đối với một startup trong ngành công nghệ, việc lựa chọn một đơn vị outsource lành nghề có thể giúp họ tiết kiệm được một khoản ngân sách đáng kể, đồng thời đáp ứng được cam kết về tiến độ thực hiện, không bị trì hoãn thời gian ra mắt sản phẩm. 
Đối với các doanh nghiệp non trẻ, đứng trước hàng loạt khó khăn khi khởi nghiệp, nếu tập trung vào phát triển team in-house đồng nghĩa với việc họ phải chi trả một ngân sách khá lớn so với thuê gia công. Chưa kể những rủi ro khi nhân sự thiếu kinh nghiệm, không đáp ứng công việc, tiến độ hay nhảy việc đột ngột. Điều này, theo ông Đào Quang Thuận, sẽ là khó khăn rất lớn đối với startup: “Nếu vậy thì sẽ có những doanh nghiệp chưa kịp ra sản phẩm đã phải đóng cửa”. 
Ông Thuận cho rằng phương án xây dựng đội ngũ hay thuê gia công đều có những rủi ro, nhưng nếu lựa chọn outsource thì trước mắt vẫn đảm bảo triển khai sản phẩm đúng thời hạn và cam kết. Ông lấy ví dụ: “startup thông thường với đội ngũ khoảng tầm chục người, họ có thể build sản phẩm đó mất 1 năm. Trong khi đó, với một đội ngũ có kinh nghiệm, họ có thể làm việc đó ít thời gian hơn với 1 đội ngũ in-house. Như với sản phẩm của Bedlinker, chỉ trong 4 tháng thì công ty outsource đã có thể cho ra sản phẩm, phiên bản ban đầu được đưa ra chỉ sau 2 tháng. Quan điểm của mình là tốc độ ra sản phẩm, do đó mình chọn phương án outsource để có sự cam kết, để không có chuyện delay”.
Ông Thuận dẫn chứng: “Mình chưa thành công, mình không có nhà đầu tư, mình tốn rất nhiều chi phí một ngày, 1 startup thì vấn đề vốn và dòng tiền là sống còn, mình buộc phải đi một con đường khác. Bây giờ mình chưa có điều kiện thì thuê đội outsource, ví dụ như đội bên Ấn Độ họ cho 2-3 bạn làm fulltime với mình, tức là 2-3 bạn chuyên phục vụ mình và thực ra trong cái nhóm đó có khoảng gần 10 người support, phương án đó với 1 startup như mình là phù hợp. Ví dụ như mình nuôi 1 đội IT 15 người thì mình nghĩ là cũng đóng cửa sớm thôi. Mình cho rằng startup còn rất nhỏ từ 10-15 người thì thuê team outsource sẽ hiệu quả hơn nhiều. Và đến lúc chúng ta thành công, chúng ta có nhiều điều kiện hơn thì chúng ta hoàn toàn có thể có team in-house."
Đối ngược với quan điểm này, ông Đặng Vĩnh Phúc, CEO Edumall cho rằng lựa chọn xây dựng một nhóm nhân lực trực thuộc (in-house) vẫn là phương án tối ưu và có tính bền vững, chất lượng cho các giải pháp của startup công nghệ, nhất là trong bối cảnh thị trường nhân sự IT như hiện nay.
Theo ông, việc đầu tư cho ra mắt sản phẩm trong vòng vài tháng là lợi thế khi so sánh giữa thuê một đội ngũ outsource chuyên nghiệp và xây đội in-house. Nhưng điều quan trọng hơn chính là sự am hiểu về sản phẩm và lộ trình phát triển đúng hướng ở nhiều giai đoạn khác nhau, mà chỉ có team in-house mới đảm trách được.
Đối với các startup, quan trọng nhất chính là sự cập nhật và thay đổi, xoay vòng liên tục, đảm bảo các tính năng mới theo nhu cầu người dùng. Team in-house với lộ trình nghiên cứu từ đầu và cập nhật liên tục chính là người hiểu rõ nhất startup đang cần gì. Chỉ có team in-house mới có thể nắm bắt được sự linh hoạt cũng như những tính năng mới của sản phẩm ở từng giai đoạn. Về chi phí, đúng là việc build một đội ngũ in-house thì chi phí sẽ nhỉnh hơn khoảng 20% so với việc mình áp dụng các giải pháp sẵn có. Tuy nhiên đây là quan điểm là đầu tư cho nhân sự, cho phát triển tương lai lâu dài và hứa hẹn những đột phá trong tương lai, nó không phải là vấn đề đầu tư ban đầu”, ông Phúc nhận định. 
 
Giữ chân người tài  - Thách thức cho startup
Với một startup công nghệ, trong khoảng thời gian khởi sự, việc sử dụng team in-house hay thuê gia công đều tiềm ẩn rủi ro. Nếu xây dựng team in-house tốn kém, kéo dài thời gian set-up, phong độ giai đoạn đầu không ổn định, thì với team outsource, doanh nghiệp cũng phải đối mặt với rủi ro nếu gặp đội ngũ nghiệp dư, thiếu kinh nghiệm.
Xây dựng một đội ngũ nhân sự lành nghề tại chỗ là niềm ao ước của các doanh nghiệp mới. Tuy nhiên mức chi phí phải chi trả cho nhân sự, những khó khăn để giữ chân nhân sự đang là một bài toán không hề đơn giản. 
Chia sẻ quan điểm của mình về tình hình nhân sự ngành công nghệ hiện nay, CEO Edumall chia thành hai nhóm nhân tài, một là nhân tài ở nhóm cấp cao, tức là những người đã có trải nghiệm làm việc trong môi trường nước ngoài, được học tập và đào tạo ở những công ty, tập đoàn lớn trên thế giới; nhóm thứ hai là nhóm nhân tài ở mức trung và thấp. Theo ông, đối với nhóm đầu tiên, cái mà họ cần chính là thử thách. 
Ngoài việc nhận được một chế độ đãi ngộ tương xứng với năng lực và có tính cạnh tranh so với mặt bằng chung trên thị trường, họ còn mong muốn có cơ hội để tạo ra được thành tựu và phát triển bản thân liên tục. Với đối tượng này, startup để giữ chân được họ, ngoài mức đãi ngộ, yếu tố quan trọng hơn hết chính là tạo cơ hội, môi trường để họ phát triển năng lực bản thân. Với nhóm này, chúng ta có thể chia sẻ với họ về tình hình tài chính và luôn luôn có những người có những mong muốn đồng hành để có cơ hội phát triển đột phá trong tương lai.
Cả hai khách mời đều đánh giá nguồn nhân lực lập trình ở nước ta nằm ở mức khá so với thị trường. Tuy nhiên lỗ hổng lại nằm ở tính kỷ luật và khả năng hội nhập ở các môi trường mới.
Ví dụ nói deadline ngày hôm nay thì hôm nay phải làm được, không có chuyện trì hoãn, cái đó là hạn chế. Ngoài ra, phải hiểu rằng khi có một background đẹp thì mới có khả năng quản trị tại một công ty công nghệ lớn.” – Ông Đào Quang Thuận chia sẻ.
Về vấn đề tính cam kết của nhân sự chưa cao, liệu có một ngày nhân sự sẽ mang những thông tin bảo mật của công ty ra ngoài, ông Phúc bày tỏ quan điểm: “Mấu chốt của mô hình phát triển sản phẩm là thành quả của đội ngũ, không phải 1, 2 con người có thể mang những thành tựu đó ra ngoài  cho công ty khác. Đơn cử như có một văn hóa của Google là free và open toàn bộ các dự án, nhân viên có thể truy cập thông tin không hạn chế để học hỏi, phát triển bản thân. Và yếu tố quan trọng cho các công ty soft về công nghệ đó là tốc độ, dù cho đối thủ của mình có nắm được 1, 2 tính năng gì đó quan trọng, thì sau 1 vài tuần hoặc 1 tháng, các tính năng sản phẩm cũng đã thay đổi, đó là thành quả của cả đội ngũ chứ không phải chỉ riêng của 1, 2 người”.
Đằng sau những hào quang của bất kỳ thành tựu công nghệ nào đều có những bước đầu khởi nghiệp đầy khó khăn và thách thức. Chia sẻ của 2 khách mời tại chương trình Quốc gia Khởi nghiệp về bài toán nhân sự ngành công nghệ hy vọng sẽ là kiến thức tham khảo bổ ích cho những doanh nghiệp trẻ để có lựa chọn phù hợp cho lộ trình sắp tới của mình.

 

 

Chia sẻ bài viết: